Μπαταρίες Λιθίου στα Αεροπλάνα: Ο Κρυφός Κίνδυνος που Απειλεί τις Πτήσεις

Μπαταρίες Λιθίου: Ο Υπ' Αριθμόν 1 Κίνδυνος Πυρκαγιάς στα Αεροπλάνα και οι Αυστηροί Κανόνες

Η ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών συσκευών που μεταφέρουν οι επιβάτες έχει δημιουργήσει μια νέα, σοβαρή πρόκληση για την παγκόσμια αεροναυτιλία. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (CAA), οι συσκευές που περιέχουν μπαταρίες λιθίου, όπως τα power banks και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, αποτελούν πλέον τον υπ' αριθμόν ένα κίνδυνο πυρκαγιάς μέσα στα αεροσκάφη. Η ανησυχία των αρχών εντείνεται καθώς ο αριθμός των περιστατικών υπερθέρμανσης παρουσιάζει κατακόρυφη αύξηση τα τελευταία

χρόνια.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τα στατιστικά δεδομένα είναι αποκαλυπτικά: στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα περιστατικά εντοπισμού επικίνδυνων συσκευών σε παραδοτέες αποσκευές διπλασιάστηκαν μέσα σε μόλις 12 μήνες, αυξανόμενα από 316 σε 643. Ο μέσος επιβάτης μεταφέρει πλέον τουλάχιστον τέσσερις συσκευές λιθίου σε κάθε ταξίδι. Αυτό αναγκάζει τις αεροπορικές εταιρείες να εντείνουν τους ελέγχους στα αεροδρόμια, καθώς μια φωτιά εν πτήσει μπορεί να αποβεί καταστροφική αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.

Η Χημεία του Κινδύνου: Τι Είναι η Θερμική Διαφυγή (Thermal Runaway)

Πώς ένα κατασκευαστικό ελάττωμα μπορεί να προκαλέσει βίαιη έκρηξη

Οι μπαταρίες ιόντων λιθίου είναι εξαιρετικά δημοφιλείς επειδή αποθηκεύουν τεράστια ποσά ενέργειας σε πολύ μικρό χώρο. Ωστόσο, αυτή η πυκνότητα ενέργειας κρύβει ένα σοβαρό τεχνικό μειονέκτημα. Σε περίπτωση βραχυκυκλώματος, υπερφόρτισης ή κατασκευαστικού ελαττώματος, η μπαταρία μπορεί να εισέλθει σε μια κατάσταση που ονομάζεται «Θερμική Διαφυγή» (Thermal Runaway). Πρόκειται για μια αλυσιδωτή χημική αντίδραση όπου η εσωτερική θερμοκρασία της συσκευής εκτινάσσεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Κατά τη διάρκεια της θερμικής διαφυγής, η μπαταρία απελευθερώνει τοξικά και εξαιρετικά εύφλεκτα αέρια, προκαλώντας μια βίαιη πυρκαγιά που συνοδεύεται από εκρήξεις και εκτόξευση σπινθήρων. Οι ειδικοί του οργανισμού Electrical Safety First προειδοποιούν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος προέρχεται από χαμηλής ποιότητας ή παραποιημένα power banks που αγοράζονται από ανεπίσημους τρίτους πωλητές. Στις συσκευές αυτές, κατά τη φόρτιση σχηματίζονται μικροσκοπικοί κρύσταλλοι λιθίου, οι λεγόμενοι «δενδρίτες», οι οποίοι τρυπούν τους εσωτερικούς διαχωριστές της μπαταρίας και προκαλούν ακαριαία ανάφλεξη.

Οι Αυστηροί Κανόνες της IATA και το Όριο των 100Wh

Γιατί απαγορεύεται αυστηρά η φόρτιση των power banks κατά τη διάρκεια της πτήσης

Για την αποτροπή ατυχημάτων, η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA) έχει θεσπίσει αυστηρούς κανόνες για τη μεταφορά αυτών των αντικειμένων. Όλα τα power banks και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα πρέπει να μεταφέρονται **αποκλειστικά και μόνο μέσα στην καμπίνα του αεροσκάφους** (στις χειραποσκευές) και ποτέ στον χώρο των παραδοτέων αποσκευών. Επιπλέον, υπάρχει αυστηρό ενεργειακό όριο: κάθε επιβάτης επιτρέπεται να μεταφέρει έως δύο power banks, με την προϋπόθεση ότι η χωρητικότητά τους δεν ξεπερνά τις 100 βατώρες (Wh) ανά συσκευή.

Διαβάστε επίσης: Τα μυστικά των γιαγιάδων: Παραδοσιακά γιατροσόφια του χθες που η επιστήμη επιβεβαιώνει σήμερα

Ένας εξαιρετικά κρίσιμος κανόνας που πολλοί καταναλωτές αγνοούν είναι ότι **απαγορεύεται ρητά η φόρτιση των power banks εν πτήσει**, καθώς και η χρήση τους για τη φόρτιση άλλων συσκευών. Η διαδικασία της φόρτισης αυξάνει τη θερμοκρασία της μπαταρίας, αυξάνοντας γεωμετρικά την πιθανότητα εκδήλωσης θερμικής διαφυγής. Αν μια συσκευή υπερθερμανθεί στην καμπίνα, το εκπαιδευμένο πλήρωμα μπορεί να παρέμβει αμέσως. Αν όμως αυτό συμβεί στον χώρο αποσκευών, η φωτιά θα γίνει αντιληπτή πολύ αργά, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια της πτήσης.

Οι Επιπτώσεις στις Πτήσεις και τα Συστήματα Πυρόσβεσης AvSax

Αναγκαστικές προσγειώσεις και οι ειδικές θερμομονωτικές σακούλες των πληρωμάτων

Η παρουσία power banks σε λάθος αποσκευές αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες καθυστερήσεων στα αεροδρόμια, καθώς οι αρχές αναγκάζονται να εντοπίσουν και να ανοίξουν τις βαλίτσες πριν την επιβίβαση. Σε ακραίες περιπτώσεις, το πρόβλημα οδηγεί σε αναγκαστικές εκτροπές πτήσεων. Πρόσφατα, μια πτήση της EasyJet προς τη Ρώμη αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει επείγουσα προσγείωση, όταν διαπιστώθηκε ότι ένας επιβάτης είχε ξεχάσει ένα power bank μέσα στη μεγάλη βαλίτσα που είχε παραδώσει στο Check-in.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Για την αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων στον αέρα, τα σύγχρονα αεροπλάνα είναι εξοπλισμένα με εξελιγμένα συστήματα πυρόσβεσης, όπως οι ειδικές θερμομονωτικές σακούλες συγκράτησης **AvSax**. Όταν ένα κινητό τηλέφωνο ή ένα power bank αρχίσει να βγάζει καπνό στην καμπίνα, οι αεροσυνοδοί το τοποθετούν αμέσως μέσα σε αυτή τη σακούλα, η οποία μπορεί να αντέξει θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 1.000°C. Η σακούλα εγκλωβίζει τις φλόγες και τα τοξικά αέρια, επιτρέποντας στον πιλότο να συνεχίσει την πτήση με ασφάλεια μέχρι το πλησιέστερο αεροδρόμιο.

Με πληροφορίες από το τεχνολογικό ρεπορτάζ του Tromaktiko.gr και τις επίσημες οδηγίες ασφαλείας της UK Civil Aviation Authority (CAA).